Jak prowadzić ten kurs
Traktuj zajęcia jako rozmowę i trening reakcji, nie jako wykład ekspercki. Dzieci w wieku 7–9 lat potrzebują prostych zasad, powtórek, ruchu i jasnego komunikatu: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.
Kurs 3 • wiek 7–9 lat
Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.
Traktuj zajęcia jako rozmowę i trening reakcji, nie jako wykład ekspercki. Dzieci w wieku 7–9 lat potrzebują prostych zasad, powtórek, ruchu i jasnego komunikatu: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.
W domu warto ćwiczyć zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”. Nie wyśmiewaj dziecka za naiwne pytania, bo następnym razem może nie zapytać.
Możesz je wydrukować, pociąć i losować podczas zajęć.
Godzina 1
Zrozumienie, że internet to miejsce, w którym obok prawdziwych informacji znajdują się również żarty, zmyślone historie i kłamstwa.
Dzieci wprowadzane w cyfrowy świat muszą uczyć się weryfikować to, co widzą. Prawda w sieci bywa często mieszana z fikcją, dlatego pierwszym krokiem do bezpieczeństwa jest zasada: "nie wierz we wszystko, co czytasz lub oglądasz".
Scenariusze zajęć "Cyberlekcje 3.0" dla klas I-III z modułu "Prawda czy kłamstwo - jak rozpoznać fałszywe informacje w internecie".
Prawda czy fałsz? Nauczyciel czyta na głos różne zdania (np. "Krowy potrafią latać", "Pies ma cztery łapy", "W internecie można kupić latający dywan"). Dzieci biegną na jedną stronę sali, jeśli uważają to za prawdę, lub na drugą, jeśli to zmyślona historia.
Powiedz: „Dzisiaj zajmiemy się tematem: Wstęp do cyfrowego detektywisty – czy wszystko w internecie to prawda?. Nie musicie znać trudnych słów — będziemy uczyć się przez przykłady, ruch i zabawę.”
Powiedz: „Najważniejsza zasada tej lekcji brzmi: Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.”
Powiedz: „Powiedz dzieciom prostymi słowami: Dzieci wprowadzane w cyfrowy świat muszą uczyć się weryfikować to, co widzą. Prawda w sieci bywa często mieszana z fikcją, dlatego pierwszym krokiem do bezpieczeństwa jest zasada: "nie wierz we wszystko, co czytasz lub oglądasz".”
Powiedz: „Teraz przejdziemy do ćwiczenia. Waszym zadaniem nie jest odpowiedzieć idealnie, tylko zauważyć, co jest bezpieczne, a co wymaga pomocy dorosłego.”
Powiedz: „Na koniec zapamiętujemy zdanie: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.”
Przejście do ćwiczenia: „Za chwilę zrobimy zadanie. Nie sprawdzam, kto wie najwięcej. Ćwiczymy bezpieczne decyzje.”
Zamknięcie: „Każdy z was kończy lekcję z jedną zasadą, którą może zabrać do domu.”
Film może pokazywać prawdę, ale może być też przerobiony, wyreżyserowany albo wygenerowany. Dlatego cyberdetektyw nie spieszy się z wiarą.
Możemy lubić twórcę, ale nadal sprawdzamy informacje. Czasem film jest reklamą albo żartem.
Nie klikamy podejrzanych linków, żeby sprawdzić. Najpierw wołamy dorosłego i sprawdzamy razem bezpiecznie.
To jest bardzo dobra odpowiedź startowa. W bezpieczeństwie w sieci wolno nie wiedzieć — wtedy zatrzymujemy się i pytamy dorosłego.
Nie zawstydzaj. Powiedz spokojnie: „Możemy się uśmiechać, ale temat jest ważny, bo chodzi o bezpieczeństwo dzieci”.
Podziękuj za zaufanie, nie wypytuj przy grupie o szczegóły. Powiedz: „Dziękuję, że to mówisz. Po zajęciach porozmawiamy spokojnie z dorosłą osobą, która może pomóc”.
Nie zawstydzaj dziecka za to, że uwierzyło w fałszywą informację. W tym wieku celem jest odruch pytania dorosłego, a nie samodzielny fact-checking.
Poproś dzieci, aby dokończyły zdanie: „Po tej lekcji wiem, że…” albo pokazały kciukiem: rozumiem / mam pytanie.
W domu: obejrzyjcie jedną informację/filmik i poćwiczcie zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”.
Godzina 2
Zrozumienie motywów, dla których w sieci pojawiają się fałszywe informacje (żart, chęć zdobycia popularności, złe intencje).
Twórcy nieprawdziwych treści mają różne cele. Czasem to tylko żart, ale bardzo często dezinformacja i fałszywe wiadomości (fake newsy) są tworzone, by manipulować odbiorcami, zdobyć więcej wyświetleń ("lajków") lub kogoś oszukać.
Fragmenty krótkich i przystępnych filmów z kampanii edukacyjnej NASK „Uważaj! Dezinformacja”.
Zabawa w głuchy telefon. Klasyczna gra, która doskonale obrazuje, jak informacja przekazywana z ust do ust (lub z ekranu na ekran) może ulec zniekształceniu i zamienić się w nieprawdziwą plotkę.
Powiedz: „Dzisiaj zajmiemy się tematem: Dlaczego ludzie zmyślają historie? (Wprowadzenie do Fake News). Nie musicie znać trudnych słów — będziemy uczyć się przez przykłady, ruch i zabawę.”
Powiedz: „Najważniejsza zasada tej lekcji brzmi: Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.”
Powiedz: „Powiedz dzieciom prostymi słowami: Twórcy nieprawdziwych treści mają różne cele. Czasem to tylko żart, ale bardzo często dezinformacja i fałszywe wiadomości (fake newsy) są tworzone, by manipulować odbiorcami, zdobyć więcej wyświetleń ("lajków") lub kogoś oszukać.”
Powiedz: „Teraz przejdziemy do ćwiczenia. Waszym zadaniem nie jest odpowiedzieć idealnie, tylko zauważyć, co jest bezpieczne, a co wymaga pomocy dorosłego.”
Powiedz: „Na koniec zapamiętujemy zdanie: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.”
Przejście do ćwiczenia: „Za chwilę zrobimy zadanie. Nie sprawdzam, kto wie najwięcej. Ćwiczymy bezpieczne decyzje.”
Zamknięcie: „Każdy z was kończy lekcję z jedną zasadą, którą może zabrać do domu.”
Film może pokazywać prawdę, ale może być też przerobiony, wyreżyserowany albo wygenerowany. Dlatego cyberdetektyw nie spieszy się z wiarą.
Możemy lubić twórcę, ale nadal sprawdzamy informacje. Czasem film jest reklamą albo żartem.
Nie klikamy podejrzanych linków, żeby sprawdzić. Najpierw wołamy dorosłego i sprawdzamy razem bezpiecznie.
To jest bardzo dobra odpowiedź startowa. W bezpieczeństwie w sieci wolno nie wiedzieć — wtedy zatrzymujemy się i pytamy dorosłego.
Nie zawstydzaj. Powiedz spokojnie: „Możemy się uśmiechać, ale temat jest ważny, bo chodzi o bezpieczeństwo dzieci”.
Podziękuj za zaufanie, nie wypytuj przy grupie o szczegóły. Powiedz: „Dziękuję, że to mówisz. Po zajęciach porozmawiamy spokojnie z dorosłą osobą, która może pomóc”.
Nie zawstydzaj dziecka za to, że uwierzyło w fałszywą informację. W tym wieku celem jest odruch pytania dorosłego, a nie samodzielny fact-checking.
Poproś dzieci, aby dokończyły zdanie: „Po tej lekcji wiem, że…” albo pokazały kciukiem: rozumiem / mam pytanie.
W domu: obejrzyjcie jedną informację/filmik i poćwiczcie zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”.
Godzina 3
Zauważenie związku między naszymi uczuciami a tym, jak łatwo wierzymy w fałszywe informacje.
Emocje (takie jak strach, złość, ogromne zdziwienie) mają bezpośredni wpływ na nasz odbiór informacji. Twórcy dezinformacji celowo używają krzykliwych obrazków i strasznych nagłówków, ponieważ wiedzą, że gdy jesteśmy pod wpływem silnych emocji, nasza odporność na manipulację spada i szybciej w coś wierzymy.
Publikacja i scenariusze „Od emocji do odporności na dezinformację”.
Minki-emotki. Dzieci rysują na papierowych talerzykach różne "emotikony" (strach, radość, złość). Nauczyciel opowiada wymyślone "szokujące" wiadomości (np. "Od jutra zamykają wszystkie place zabaw!"), a dzieci podnoszą talerzyk z emocją, jaką by poczuły. Następnie uczą się, że właśnie w takich momentach trzeba się zatrzymać i wziąć głęboki oddech.
Powiedz: „Dzisiaj zajmiemy się tematem: Nasze emocje a kłamstwa w sieci. Nie musicie znać trudnych słów — będziemy uczyć się przez przykłady, ruch i zabawę.”
Powiedz: „Najważniejsza zasada tej lekcji brzmi: Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.”
Powiedz: „Powiedz dzieciom prostymi słowami: Emocje (takie jak strach, złość, ogromne zdziwienie) mają bezpośredni wpływ na nasz odbiór informacji. Twórcy dezinformacji celowo używają krzykliwych obrazków i strasznych nagłówków, ponieważ wiedzą, że gdy jesteśmy pod wpływem silnych emocji, nasza odporność na manipulację spada i szybciej w coś wierzymy.”
Powiedz: „Teraz przejdziemy do ćwiczenia. Waszym zadaniem nie jest odpowiedzieć idealnie, tylko zauważyć, co jest bezpieczne, a co wymaga pomocy dorosłego.”
Powiedz: „Na koniec zapamiętujemy zdanie: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.”
Przejście do ćwiczenia: „Za chwilę zrobimy zadanie. Nie sprawdzam, kto wie najwięcej. Ćwiczymy bezpieczne decyzje.”
Zamknięcie: „Każdy z was kończy lekcję z jedną zasadą, którą może zabrać do domu.”
Film może pokazywać prawdę, ale może być też przerobiony, wyreżyserowany albo wygenerowany. Dlatego cyberdetektyw nie spieszy się z wiarą.
Możemy lubić twórcę, ale nadal sprawdzamy informacje. Czasem film jest reklamą albo żartem.
Nie klikamy podejrzanych linków, żeby sprawdzić. Najpierw wołamy dorosłego i sprawdzamy razem bezpiecznie.
To jest bardzo dobra odpowiedź startowa. W bezpieczeństwie w sieci wolno nie wiedzieć — wtedy zatrzymujemy się i pytamy dorosłego.
Nie zawstydzaj. Powiedz spokojnie: „Możemy się uśmiechać, ale temat jest ważny, bo chodzi o bezpieczeństwo dzieci”.
Podziękuj za zaufanie, nie wypytuj przy grupie o szczegóły. Powiedz: „Dziękuję, że to mówisz. Po zajęciach porozmawiamy spokojnie z dorosłą osobą, która może pomóc”.
Nie zawstydzaj dziecka za to, że uwierzyło w fałszywą informację. W tym wieku celem jest odruch pytania dorosłego, a nie samodzielny fact-checking.
Poproś dzieci, aby dokończyły zdanie: „Po tej lekcji wiem, że…” albo pokazały kciukiem: rozumiem / mam pytanie.
W domu: obejrzyjcie jedną informację/filmik i poćwiczcie zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”.
Godzina 4
Uświadomienie najmłodszym, że zdjęcia i filmy w internecie można łatwo modyfikować lub stworzyć od zera.
Odbiorcy często wierzą, że "skoro jest zdjęcie, to musi być prawda". Dzieci uczą się, że za pomocą programów graficznych oraz sztucznej inteligencji (AI) można wygenerować obrazy, które wyglądają niesamowicie realistycznie, ale nigdy nie wydarzyły się naprawdę.
Seria wideo „AI w Rodzinie – Przewodnik dla małych i dużych odkrywców” – odcinek "Kreatywność z AI".
Znajdź błąd. Dzieci dostają wydrukowane, ewidentnie przerobione zdjęcia (np. dinozaur robiący zakupy w supermarkecie, kot o sześciu łapach wygenerowany przez AI) i bawią się w detektywów, którzy na wyścigi szukają dowodów na to, że obrazek jest fałszywy.
Powiedz: „Dzisiaj zajmiemy się tematem: Magia czy oszustwo? (Fotomontaże i Sztuczna Inteligencja). Nie musicie znać trudnych słów — będziemy uczyć się przez przykłady, ruch i zabawę.”
Powiedz: „Najważniejsza zasada tej lekcji brzmi: Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.”
Powiedz: „Powiedz dzieciom prostymi słowami: Odbiorcy często wierzą, że "skoro jest zdjęcie, to musi być prawda". Dzieci uczą się, że za pomocą programów graficznych oraz sztucznej inteligencji (AI) można wygenerować obrazy, które wyglądają niesamowicie realistycznie, ale nigdy nie wydarzyły się naprawdę.”
Powiedz: „Teraz przejdziemy do ćwiczenia. Waszym zadaniem nie jest odpowiedzieć idealnie, tylko zauważyć, co jest bezpieczne, a co wymaga pomocy dorosłego.”
Powiedz: „Na koniec zapamiętujemy zdanie: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.”
Przejście do ćwiczenia: „Za chwilę zrobimy zadanie. Nie sprawdzam, kto wie najwięcej. Ćwiczymy bezpieczne decyzje.”
Zamknięcie: „Każdy z was kończy lekcję z jedną zasadą, którą może zabrać do domu.”
Film może pokazywać prawdę, ale może być też przerobiony, wyreżyserowany albo wygenerowany. Dlatego cyberdetektyw nie spieszy się z wiarą.
Możemy lubić twórcę, ale nadal sprawdzamy informacje. Czasem film jest reklamą albo żartem.
Nie klikamy podejrzanych linków, żeby sprawdzić. Najpierw wołamy dorosłego i sprawdzamy razem bezpiecznie.
To jest bardzo dobra odpowiedź startowa. W bezpieczeństwie w sieci wolno nie wiedzieć — wtedy zatrzymujemy się i pytamy dorosłego.
Nie zawstydzaj. Powiedz spokojnie: „Możemy się uśmiechać, ale temat jest ważny, bo chodzi o bezpieczeństwo dzieci”.
Podziękuj za zaufanie, nie wypytuj przy grupie o szczegóły. Powiedz: „Dziękuję, że to mówisz. Po zajęciach porozmawiamy spokojnie z dorosłą osobą, która może pomóc”.
Nie zawstydzaj dziecka za to, że uwierzyło w fałszywą informację. W tym wieku celem jest odruch pytania dorosłego, a nie samodzielny fact-checking.
Poproś dzieci, aby dokończyły zdanie: „Po tej lekcji wiem, że…” albo pokazały kciukiem: rozumiem / mam pytanie.
W domu: obejrzyjcie jedną informację/filmik i poćwiczcie zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”.
Godzina 5
Rozwój krytycznego myślenia wobec ulubionych twórców internetowych (influencerów).
Dzieci często traktują twórców z YouTube'a czy TikToka jak swoich przyjaciół i bezgranicznie im wierzą. Ważne jest uświadomienie im, że influencerzy kreują swój wizerunek, a ich filmy (np. polecające nową zabawkę) mogą być po prostu płatną reklamą, a nie obiektywną prawdą.
Rozdziały z poradnika "W sieci wyzwań" dotyczące nieprawdziwych relacji z idolami z sieci.
Jestem aktorem-reklamą. Dzieci w parach odgrywają krótkie scenki, udając influencerów, którzy z wielkim entuzjazmem zachwalają najzwyklejszy przedmiot w sali (np. ołówek lub gumkę do mazania), aby zobaczyć, jak łatwo można udawać zachwyt na ekranie.
Powiedz: „Dzisiaj zajmiemy się tematem: Moi internetowi idole – czy mówią całą prawdę?. Nie musicie znać trudnych słów — będziemy uczyć się przez przykłady, ruch i zabawę.”
Powiedz: „Najważniejsza zasada tej lekcji brzmi: Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.”
Powiedz: „Powiedz dzieciom prostymi słowami: Dzieci często traktują twórców z YouTube'a czy TikToka jak swoich przyjaciół i bezgranicznie im wierzą. Ważne jest uświadomienie im, że influencerzy kreują swój wizerunek, a ich filmy (np.”
Powiedz: „Teraz przejdziemy do ćwiczenia. Waszym zadaniem nie jest odpowiedzieć idealnie, tylko zauważyć, co jest bezpieczne, a co wymaga pomocy dorosłego.”
Powiedz: „Na koniec zapamiętujemy zdanie: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.”
Przejście do ćwiczenia: „Za chwilę zrobimy zadanie. Nie sprawdzam, kto wie najwięcej. Ćwiczymy bezpieczne decyzje.”
Zamknięcie: „Każdy z was kończy lekcję z jedną zasadą, którą może zabrać do domu.”
Film może pokazywać prawdę, ale może być też przerobiony, wyreżyserowany albo wygenerowany. Dlatego cyberdetektyw nie spieszy się z wiarą.
Możemy lubić twórcę, ale nadal sprawdzamy informacje. Czasem film jest reklamą albo żartem.
Nie klikamy podejrzanych linków, żeby sprawdzić. Najpierw wołamy dorosłego i sprawdzamy razem bezpiecznie.
To jest bardzo dobra odpowiedź startowa. W bezpieczeństwie w sieci wolno nie wiedzieć — wtedy zatrzymujemy się i pytamy dorosłego.
Nie zawstydzaj. Powiedz spokojnie: „Możemy się uśmiechać, ale temat jest ważny, bo chodzi o bezpieczeństwo dzieci”.
Podziękuj za zaufanie, nie wypytuj przy grupie o szczegóły. Powiedz: „Dziękuję, że to mówisz. Po zajęciach porozmawiamy spokojnie z dorosłą osobą, która może pomóc”.
Nie zawstydzaj dziecka za to, że uwierzyło w fałszywą informację. W tym wieku celem jest odruch pytania dorosłego, a nie samodzielny fact-checking.
Poproś dzieci, aby dokończyły zdanie: „Po tej lekcji wiem, że…” albo pokazały kciukiem: rozumiem / mam pytanie.
W domu: obejrzyjcie jedną informację/filmik i poćwiczcie zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”.
Godzina 6
Wpojenie najważniejszej zasady weryfikacji informacji dla dzieci: "nie wiesz, czy to prawda? Zapytaj dorosłego!".
Samodzielna weryfikacja źródeł (tzw. fact-checking) jest zbyt trudna dla 7-latka. Główną metodą radzenia sobie z fałszywymi i niepokojącymi informacjami musi być nawyk natychmiastowego pytania o zdanie zaufanego dorosłego. Dzieci nie mogą same klikać w podejrzane linki "żeby sprawdzić".
„Kodeks dobrych praktyk - wspólnie przeciw dezinformacji” (zasady zaadaptowane dla najmłodszych).
Złota Odznaka Detektywa. Dzieci rysują i wycinają z papieru odznaki policyjne/detektywistyczne. Otrzymują scenariusze sytuacji (np. "Wyskakuje komunikat: wygrałeś milion złotych!") i za każdym razem, gdy rozwiązaniem jest "zapytaj rodzica/nauczyciela", przyklejają na swoją odznakę gwiazdkę.
Powiedz: „Dzisiaj zajmiemy się tematem: Trening Cyber-Detektywa (Zaufany Dorosły). Nie musicie znać trudnych słów — będziemy uczyć się przez przykłady, ruch i zabawę.”
Powiedz: „Najważniejsza zasada tej lekcji brzmi: Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.”
Powiedz: „Powiedz dzieciom prostymi słowami: Samodzielna weryfikacja źródeł (tzw. fact-checking) jest zbyt trudna dla 7-latka.”
Powiedz: „Teraz przejdziemy do ćwiczenia. Waszym zadaniem nie jest odpowiedzieć idealnie, tylko zauważyć, co jest bezpieczne, a co wymaga pomocy dorosłego.”
Powiedz: „Na koniec zapamiętujemy zdanie: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.”
Przejście do ćwiczenia: „Za chwilę zrobimy zadanie. Nie sprawdzam, kto wie najwięcej. Ćwiczymy bezpieczne decyzje.”
Zamknięcie: „Każdy z was kończy lekcję z jedną zasadą, którą może zabrać do domu.”
Film może pokazywać prawdę, ale może być też przerobiony, wyreżyserowany albo wygenerowany. Dlatego cyberdetektyw nie spieszy się z wiarą.
Możemy lubić twórcę, ale nadal sprawdzamy informacje. Czasem film jest reklamą albo żartem.
Nie klikamy podejrzanych linków, żeby sprawdzić. Najpierw wołamy dorosłego i sprawdzamy razem bezpiecznie.
To jest bardzo dobra odpowiedź startowa. W bezpieczeństwie w sieci wolno nie wiedzieć — wtedy zatrzymujemy się i pytamy dorosłego.
Nie zawstydzaj. Powiedz spokojnie: „Możemy się uśmiechać, ale temat jest ważny, bo chodzi o bezpieczeństwo dzieci”.
Podziękuj za zaufanie, nie wypytuj przy grupie o szczegóły. Powiedz: „Dziękuję, że to mówisz. Po zajęciach porozmawiamy spokojnie z dorosłą osobą, która może pomóc”.
Nie zawstydzaj dziecka za to, że uwierzyło w fałszywą informację. W tym wieku celem jest odruch pytania dorosłego, a nie samodzielny fact-checking.
Poproś dzieci, aby dokończyły zdanie: „Po tej lekcji wiem, że…” albo pokazały kciukiem: rozumiem / mam pytanie.
W domu: obejrzyjcie jedną informację/filmik i poćwiczcie zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”.
Godzina 7
Praktyczne utrwalenie wiedzy o manipulacji w wirtualnym środowisku.
Fabuła bezpiecznej, rządowej gry edukacyjnej "FireW@lly" koncentruje się m.in. na problemie fake newsów i szkodliwych treści. Rozgrywka w angażujący sposób pozwala dzieciom pomóc wirtualnym przyjaciołom w rozpoznawaniu cyberintruzów rozsiewających nieprawdziwe informacje.
Gra mobilna „FireW@lly” na urządzeniach.
Łapiemy wirusa Kłamstwa. Dzieci grają na tabletach/telefonach w wyznaczone misje z gry "FireW@lly", których celem jest zdemaskowanie fake newsów na dysku twardym i ratowanie cyfrowego miasta.
Powiedz: „Dzisiaj zajmiemy się tematem: Wirtualne zmagania z fałszem w grze FireW@lly. Nie musicie znać trudnych słów — będziemy uczyć się przez przykłady, ruch i zabawę.”
Powiedz: „Najważniejsza zasada tej lekcji brzmi: Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.”
Powiedz: „Powiedz dzieciom prostymi słowami: Fabuła bezpiecznej, rządowej gry edukacyjnej "FireW@lly" koncentruje się m.in. na problemie fake newsów i szkodliwych treści.”
Powiedz: „Teraz przejdziemy do ćwiczenia. Waszym zadaniem nie jest odpowiedzieć idealnie, tylko zauważyć, co jest bezpieczne, a co wymaga pomocy dorosłego.”
Powiedz: „Na koniec zapamiętujemy zdanie: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.”
Przejście do ćwiczenia: „Za chwilę zrobimy zadanie. Nie sprawdzam, kto wie najwięcej. Ćwiczymy bezpieczne decyzje.”
Zamknięcie: „Każdy z was kończy lekcję z jedną zasadą, którą może zabrać do domu.”
Film może pokazywać prawdę, ale może być też przerobiony, wyreżyserowany albo wygenerowany. Dlatego cyberdetektyw nie spieszy się z wiarą.
Możemy lubić twórcę, ale nadal sprawdzamy informacje. Czasem film jest reklamą albo żartem.
Nie klikamy podejrzanych linków, żeby sprawdzić. Najpierw wołamy dorosłego i sprawdzamy razem bezpiecznie.
To jest bardzo dobra odpowiedź startowa. W bezpieczeństwie w sieci wolno nie wiedzieć — wtedy zatrzymujemy się i pytamy dorosłego.
Nie zawstydzaj. Powiedz spokojnie: „Możemy się uśmiechać, ale temat jest ważny, bo chodzi o bezpieczeństwo dzieci”.
Podziękuj za zaufanie, nie wypytuj przy grupie o szczegóły. Powiedz: „Dziękuję, że to mówisz. Po zajęciach porozmawiamy spokojnie z dorosłą osobą, która może pomóc”.
Nie zawstydzaj dziecka za to, że uwierzyło w fałszywą informację. W tym wieku celem jest odruch pytania dorosłego, a nie samodzielny fact-checking.
Poproś dzieci, aby dokończyły zdanie: „Po tej lekcji wiem, że…” albo pokazały kciukiem: rozumiem / mam pytanie.
W domu: obejrzyjcie jedną informację/filmik i poćwiczcie zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”.
Godzina 8
Radosne podsumowanie modułu, integracja grupy i przypomnienie kluczowych pojęć w formie kalamburów.
Nauka poprzez ruch i skojarzenia pomaga utrwalić trudne pojęcia takie jak "fake news", "reklama" czy "kłamstwo", bez wywoływania u dzieci lęku.
Gra planszowa NASK "Odgadnij to: Cybermaster" (część z hasłami o dezinformacji).
Mistrzostwa Kalamburów. Dzieci grają w grę "Cybermaster". Za pomocą gestów i opisów prezentują takie hasła jak: "kłamstwo", "detektyw", "żart", "prawda", "reklama". Moduł kończy się wręczeniem certyfikatów "Odpornego na kłamstwa Cyber-Detektywa".
Powiedz: „Dzisiaj zajmiemy się tematem: Finał Cybermastera – Mówimy NIE kłamstwom w sieci. Nie musicie znać trudnych słów — będziemy uczyć się przez przykłady, ruch i zabawę.”
Powiedz: „Najważniejsza zasada tej lekcji brzmi: Nie wszystko w internecie jest prawdą; cyberdetektyw zatrzymuje się, myśli i pyta dorosłego.”
Powiedz: „Powiedz dzieciom prostymi słowami: Nauka poprzez ruch i skojarzenia pomaga utrwalić trudne pojęcia takie jak "fake news", "reklama" czy "kłamstwo", bez wywoływania u dzieci lęku.”
Powiedz: „Teraz przejdziemy do ćwiczenia. Waszym zadaniem nie jest odpowiedzieć idealnie, tylko zauważyć, co jest bezpieczne, a co wymaga pomocy dorosłego.”
Powiedz: „Na koniec zapamiętujemy zdanie: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.”
Przejście do ćwiczenia: „Za chwilę zrobimy zadanie. Nie sprawdzam, kto wie najwięcej. Ćwiczymy bezpieczne decyzje.”
Zamknięcie: „Każdy z was kończy lekcję z jedną zasadą, którą może zabrać do domu.”
Film może pokazywać prawdę, ale może być też przerobiony, wyreżyserowany albo wygenerowany. Dlatego cyberdetektyw nie spieszy się z wiarą.
Możemy lubić twórcę, ale nadal sprawdzamy informacje. Czasem film jest reklamą albo żartem.
Nie klikamy podejrzanych linków, żeby sprawdzić. Najpierw wołamy dorosłego i sprawdzamy razem bezpiecznie.
To jest bardzo dobra odpowiedź startowa. W bezpieczeństwie w sieci wolno nie wiedzieć — wtedy zatrzymujemy się i pytamy dorosłego.
Nie zawstydzaj. Powiedz spokojnie: „Możemy się uśmiechać, ale temat jest ważny, bo chodzi o bezpieczeństwo dzieci”.
Podziękuj za zaufanie, nie wypytuj przy grupie o szczegóły. Powiedz: „Dziękuję, że to mówisz. Po zajęciach porozmawiamy spokojnie z dorosłą osobą, która może pomóc”.
Nie zawstydzaj dziecka za to, że uwierzyło w fałszywą informację. W tym wieku celem jest odruch pytania dorosłego, a nie samodzielny fact-checking.
Poproś dzieci, aby dokończyły zdanie: „Po tej lekcji wiem, że…” albo pokazały kciukiem: rozumiem / mam pytanie.
W domu: obejrzyjcie jedną informację/filmik i poćwiczcie zdanie: „Nie wiem, czy to prawda — sprawdźmy razem”.
Temat kursu: Prawda czy kłamstwo w sieci? (Wiek: 7-9 lat)
Zdanie, które warto powtarzać w domu: Zatrzymaj się, pomyśl, zapytaj dorosłego.